wPunkt!: 4 ruch głosów

Ruch głosów — czym jest?
A jakie są jego rodzaje?
Co wolno, a czego się zakazuje?

wPunkt! #4

 

teoria

W trakcie łączenia akordów, składniki pierwszego współbrzmienia stają się składnikami drugiego. Dochodzi zatem do ich przemieszczenia się, a więc ruchu głosów. Wyróżniamy kilka rodzajów ruchu.

Z punktu widzenia pokonywanych odległości wyróżniamy:

• zatrzymanie dźwięku w miejscu – czyli de facto jego powtórzenie,
• krok sekundowy – kiedy melodia tworzy pochód po kolejnych dźwiękach,
• skok (przeciwieństwo kroku sekundowego) – gdy głos wykonuje ruch o tercję lub większy.

Natomiast biorąc pod uwagę kierunek powstającej melodii między dowolną parą głosów, wyróżniamy ruch:

• prosty– czyli w tym samym kierunku i w różnych interwałach,
• przeciwny – w przeciwnych kierunkach i różnych interwałach,
• równoległy – w tym samym kierunku i z zachowaniem interwału (najczęściej w 3 lub 6),
• przeciwrównoległy – w przeciwną stronę, lecz o te same interwały powiększone o 8,
• ukośny – gdy jeden głos pozostaje w miejscu, a drugi porusza się w dowolnym kierunku.

komentarz (praktyka)

Obostrzenia i zakazy:

• W ruchu prostym wszystkie głosy nie powinny postępować w jednym kierunku.
• Po skoku stosujemy albo krok sekundowy albo skok w przeciwnym kierunku.
• Zabronione są równoległe i przeciwrównoległe 1, 5 i 8 w dowolnej parze głosów.
  (Zakaz doczekał się już szczegółowego omówienia ⇒ w osobnym artykule)
• Suma skoków w basie nie powinna być zbliżona (lub przekraczać) 8.

Dobre zwyczaje:

Najlepsze efekty daje ruch przeciwny, prosty i uboczny.

Najpłynniejsze łączenie uzyskamy z powtórzenia (zatrzymania) dźwięku oraz użycia kroku sekundowego.

Im mniejszy skok, tym wygodniej go wykonać.
Skok o interwał będący konsonansem (3, 4, 5, 6 i 8) brzmi lepiej, niż skok o dysonans (tryton, 7, interwał zwiększony)