Ruch głosów — czym jest?
A jakie są jego rodzaje?
Co wolno, a czego się zakazuje?
wPunkt! #4
teoria
W trakcie łączenia akordów, składniki pierwszego współbrzmienia stają się składnikami drugiego. Dochodzi zatem do ich przemieszczenia się, a więc ruchu głosów. Wyróżniamy kilka rodzajów ruchu.
Z punktu widzenia pokonywanych odległości wyróżniamy:
- zatrzymanie dźwięku w miejscu – czyli de facto jego powtórzenie,
- krok sekundowy – kiedy melodia tworzy pochód po kolejnych dźwiękach,
- skok (przeciwieństwo kroku sekundowego) – gdy głos wykonuje ruch o tercję lub większy.
Natomiast biorąc pod uwagę kierunek powstającej melodii między dowolną parą głosów, wyróżniamy ruch:
- prosty – czyli w tym samym kierunku i w różnych interwałach,
- przeciwny – w przeciwnych kierunkach i różnych interwałach,
- równoległy – w tym samym kierunku i z zachowaniem interwału (najczęściej w 3 lub 6),
- przeciwrównoległy – w przeciwną stronę, lecz o te same interwały powiększone o 8,
- ukośny – gdy jeden głos pozostaje w miejscu, a drugi porusza się w dowolnym kierunku.
komentarz (praktyka)
Obostrzenia i zakazy:
- W ruchu prostym wszystkie głosy nie powinny postępować w jednym kierunku.
- Po skoku stosujemy albo krok sekundowy albo skok w przeciwnym kierunku.
- Zabronione są równoległe i przeciwrównoległe 1, 5 i 8 w dowolnej parze głosów.
(Zakaz doczekał się już szczegółowego omówienia → w osobnym artykule) - Suma skoków w basie nie powinna być zbliżona (lub przekraczać) 8.
Dobre zwyczaje:
Najlepsze efekty daje ruch przeciwny, prosty i uboczny.
Najpłynniejsze łączenie uzyskamy z powtórzenia (zatrzymania) dźwięku oraz użycia kroku sekundowego.
Im mniejszy skok, tym wygodniej go wykonać.
Skok o interwał będący konsonansem (3, 4, 5, 6 i 8) brzmi lepiej, niż skok o dysonans (tryton, 7, interwał zwiększony)
