Stabat Mater (Karl Jenkins)

wprowadzenie

Stabat Mater Karla Jenkinsa

Utwór stanowi przykład współczesnego dzieła, łączącego w sobie elementy nowatorskie z tradycyjnymi. Składa się z dwunastu części, z których każda reprezentuje odmienną stylistykę. Obok tradycyjnego łacińskiego tekstu kompozytor wykorzystał także poezję brytyjską oraz śpiewy w języku hebrajskim, greckim i aramejskim. Całość wpisuje się w estetykę postmodernizmu, zaskakując co rusz muzycznymi pomysłami.

Oto krótkie omówienie poszczególnych części wraz ze wskazaniem, co zwróciło mą uwagę:

1. Cantus lacrimosus
   – pierwsze cztery strofy łacińskiej sekwencji; opracowanie bazuje na wzorcach klasyczno-romantycznych, przypominających niekiedy muzykę filmową. Genialne wykorzystanie akordów z opóźnieniami oraz enharmonii powodującej liczne wychylenia i trwałe modulacje.
2. Incantation
   – arabski śpiew błagalny, skierowany do Maryi, utrzymany w stylistyce 'etnicznej’.
3. Vidit Jesum in tormentis
   – sześć kolejnych wersów Stabat Mater opartych na zwrotach modalnych; przy czym jest to raczej celowa archaizacja, niż wykorzystanie harmoniki okresu średniowiecza.
4. Lament
   – angielski poemat Carol Barratt z przepiękną solo-kantyleną i urokliwym zakończeniem.
5. Sancta Mater
   – cztery dalsze wersety łacińskiej sekwencji, opisujące cierpienia Maryi; energetyczne opracowanie podkreśla przekaz tekstu.
6. Now My Life Is Only Weeping
   – krótki perski werset śpiewany w języku angielskim i aramejskim, niosący skojarzenia z wyczerpaniem emocjonalnym po 'histerycznej’ poprzedniej części.
7. And The Mother Did Weep
   – wielojęzykowe tłumaczenie zdania ułożonego przez Karla Jenkinsa, wzbogacone interesującą ilustracją dźwiękową.
8. Virgo virginum
   – kolejny werset oryginalnej sekwencji.
9. Are You Lost Out In Darkness?
   – fragment starożytnego Eposu o Gilgameszu, opisujący lamentacje bohatera nad swym zmarłym przyjacielem.
10. Ave Verum
    – Chrystus już umarł, a jego Ciało zostało przebite włócznią. Klasycystyczne wręcz opracowanie eucharystycznego śpiewu, przypisywanemu św. Tomaszowi z Akwinu (tekst stanowił inspirację dla wielu kompozytorów, w tym W.A. Mozarta). 
11. Fac, ut portem Christi mortem
    – dalsza część sekwencji, rozważająca cierpienia Maryi pod krzyżem.
12. Paradisi Gloria
    – trzy ostatnie strofy sekwencji, wyrażające nadzieję życia przyszłego.

∴

W utworze tym uwagę moją zwrócił celowy zabieg wprowadzania częstych zmian estetycznych (synonim stylistyki postmodernistycznej) oraz kapitalnie prowadzona harmonika! Zespolenie stylu tradycyjnego (klasyczno-romantycznego) oraz modalnego dobrze do siebie pasuje i podkreśla, w mej ocenie, średniowieczny tekst sekwencji.

Niezależnie od intencji, jaka mogła mu przyświecać (czy też nie),
Karl Jenkins wykonał tu naprawdę kapitalną robotę!