’kwadrat’ modulacyjny

Natknąłem się na ilustrację, która może w znaczący sposób ułatwić naukę modulacji.

To specjalnie ułożony diagram tonacji (akordów), ukazujący ich związki między sobą i wskazujący jednocześnie kluczowe punktu przebiegu modulacyjnego. Z racji specyficznego kształtu określiłem go jako „kwadrat modulacyjny„:

Pochodzi z książki Harmonie-Lehre Petera Piela, wydanej pod koniec XIX wieku w  Düsseldorfie.