’kwadrat’ modulacyjny

Natknąłem się na ilustrację, która może w znaczący sposób ułatwić naukę modulacji. To specjalnie ułożony diagram tonacji (akordów), ukazujący ich wzajemne związki i wskazujący jednocześnie kluczowe punkty przebiegu modulacyjnego. Z racji specyficznego kształtu określiłem go jako „kwadrat modulacyjny”: Pochodzi z książki Harmonie-Lehre Petera Piela, wydanej pod koniec XIX wieku w Düsseldorfie.