Dziś pozytywistyczna praca u podstaw:
Jakie są najpopularniejsze typy zadań harmonicznych? Jak się z nimi mierzyć? Od czego zacząć? O czym pamiętać? Na co zwrócić uwagę?… Te i inne pytania streszczają się w następującym: jak stworzyć ciekawe (dobre) opracowanie harmoniczne?
U progu nowego roku szkolnego warto wrócić do spraw elementarnych.
Zapraszam więc na pierwszy odcinek w nowym sezonie!
prolog
Istnieją rozmaite możliwości opracowania harmonicznego, ale tylko niektóre wykorzystywane są w praktyce szkolnej. Taki stan rzeczy wynika ze specyfiki przedmiotu oraz ilości godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na naukę tego przedmiotu.
Harmonia sama w sobie jest dyscypliną o rozległych horyzontach: mnogość zasad i reguł, ilość akordów głównych i pobocznych, odmiany majoru i minoru pomnożone przez liczbę tonacji sprawiają, że niełatwo się w tym wszystkim połapać – zwłaszcza z perspektywy nowicjusza. Kazimierz Sikorski stwierdził wprost:

rozmaitości form…
Jeśli więc na tę rzeczywistość spojrzymy z perspektywy jednostki lekcyjnej, zrozumiemy, że w trakcie szkolnej nauki harmonii możemy jedynie zasygnalizować najważniejsze zagadnienia – podobnie jak lekcja gry na instrumencie daje wskazówki do dalszej osobistej pracy.
Siłą rzeczy, spośród wszystkich typów zadań, koncentrujemy się wyłącznie na najważniejszych. Do takich zaliczyć należy:
- opracowanie danego sopranu (harmonizowanie melodii),
- zadania z danymi funkcjami,
- zadania z basem cyfrowanym.
Wśród mniej popularnych znajdziemy:
- opracowanie melodii w głosie środkowym, tj. w alcie lub tenorze,
- opracowanie nieocyfrowanego basu.
Jeśli uwzględnić różnorodność faktury, czy konkretną obsadę wykonawczą, możliwości jest znacznie więcej. Ograniczając się jednak do czterogłosu, wyczerpaliśmy potencjał zadań pisemnych.
jak z tego wybrnąć?
Zacznijmy od przypadków bardziej typowych.
Harmonizacja danej melodii sopranowej doczekała się już szerszego omówienia:
- Kilka uwag praktycznych odnośnie do harmonizowania melodii
- Harmonizowanie melodii (kościelnych) według M. Brosiga
- Proces harmonizowania w cytatach mistrzów
Opracowanie zadania z basem cyfrowanym — podobnież:
Do omówienia zostało stworzenie opracowania na podstawie danych funkcji.
I to będzie tematem drugiego odcinka.
Do następnego więc! 😉
