Piąty odcinek pierwszego sezonu serii wPunkt!
Omówię dziś zagadnienie skali głosów.
Rozprawimy się z tym ekspresowo.
Zapraszam.
skala głosu – co to jest?
Każdy instrument posiada dźwięki możliwe do wydobycia i takie, które znajdują się poza jego zasięgiem. Co więcej, nawet rejestr – czyli węższy zakres dźwięków: niskich, średnich i wysokich – ma znaczenie dla optymalnego brzmienia.
Analogicznie przedstawia się sprawa głosu ludzkiego. W tym miejscu konieczne jednak wydaje się zastrzeżenie, że o ile budowany instrument musi spełniać pewne kryteria, o tyle każdy człowiek jest unikalny. Siłą rzeczy, mówiąc o skali głosu ludzkiego, należy pamiętać, że są to wartości umowne.
skale w harmonii?
Zapytałby ktoś: ale co ma wspólnego głos ludzki z harmonią?
Otóż śpieszę wyjaśnić, że „szkolne” konstrukcje tworzy się w tzw. stylu ścisłym, czyli chóralnej fakturze czterogłosowej. To nic innego jak skład chóru mieszanego: sopran, alt, tenor, bas; w skrócie: SATB.
Tworząc więc opracowanie harmoniczne – acz na papierze (tablicy), choć weryfikując brzmienie przy pomocy instrumentu – koniecznie trzeba pamiętać, że powstała konstrukcja jest przeznaczona do wykonania wokalnego. Fakt ten uzasadnia liczne restrykcje harmoniczne, których nierespektowanie powoduje błędy harmoniczne.
skale w praktyce!
Rozpiętość możliwych do wykonania dźwięków przez poszczególne głosy przedstawia się następująco:
Warto zwrócić uwagę, że głosy męskie operują tym samym zakresem, co sopran i alt – ale oktawę niżej. I watro pomnieć, iż kwestia skal jest traktowana umownie: możliwe są odmienne interpretacje lub odstępstwa.
Pokrewną kwestią jest zakaz krzyżowania głosów, co w praktyce oznacza, że wyższy dźwięk musi być przypisany do wyższego głosu.
A tworząc opracowanie instrumentalne, ograniczają nas możliwości instrumentu (lub wyobraźnia).