
Harmonia, jak wiadomo, zajmuje się budowaniem i łączeniem akordów. I choć tych ostatnich możemy zbudować wiele, reguły ich łączenia można wyrazić w kilku punktach.
Kontynuując serię wPunkt!, zapraszam na pierwszą część repetytorium.
o łączeniu – ogólnie

Podstawowe, nawet najprostsze zasady łączenia akordów mają szerokie zastosowanie. Są uniwersalne, a część z nich podaje się już na samym początku nauki przedmiotu. Kto je opanuje, korzysta z tej wiedzy w zasadzie już zawsze, uwzględniając – w miarę coraz głębszego wtajemniczenia – nowe postaci, funkcje i szersze konteksty. Łączyć więc można ściśle i swobodnie. Niezależnie od obranego sposobu, łącząc akordy należy przestrzegać reguł, bo w przeciwnym razie powstaną błędy harmoniczne.

O tym, że harmonię można wyobrazić sobie jako znane z fizyki procesy kumulacji napięcia i odprężenia, pisałem już → w tym wpisie. Już sama ta przemiana energii jest wystarczająca, by podkreślić odrębność akordów. Aby więc uzyskać płynne następstwo, należy dążyć do ograniczenia ruchu głosów i – tam, gdzie to możliwe – zachować dźwięki wspólne i/lub prowadzić je najbliższą drogą.

łączenie ścisłe
To najprostszy rodzaj łączenia, który skutkuje opracowaniem poprawnym, acz skrajnie minimalistycznym. Zachowując dźwięki wspólne, prowadząc głosy najbliższą drogą i zachowując układ pierwszego akordu, otrzymujemy w sopranie melodię, w której kolejne dźwięki dzieli sekunda lub tercja (co wyjaśnia nazwę: łączenie ścisłe).

Jedynym sposobem uzyskania bardziej swobodnej melodii jest powtarzanie akordu ze zmianą pozycji. Choć i tu, jeśli ograniczymy się do łączenia ścisłego, pozostałe głosy będą miały mało swobody.
reguły
Inne reguły obowiązują przy łączeniu akordów, których prymy oddalone są o kwintę, a inne – o sekundę. Innymi słowy, mówimy o akordach pozostających względem siebie w stosunku kwinty lub sekundy (zob. → wPunkt!: 7 relacja, stosunek i pokrewieństwo).
Powodem odmiennego zestawu reguł jest fakt, że trójdźwięki diatoniczne (czyli pochodzące z danej tonacji), których prymy pozostają w stosunku kwinty, mają jeden dźwięk wspólny. Trójdźwięki zaś budowane na sąsiednich stopniach – a więc w relacji sekundowej – nie mają dźwięków wspólnych. Toteż należy je łączyć innym sposobem.
Szczegółowe reguły przedstawiają się następująco:
w stosunku kwinty:
- Pryma na prymę w basie
- Zachowany dźwięk wspólny
- Bez zmiany układu
- Najbliższa droga

w stosunku sekundy:
- Pryma na prymę w basie (o 2↑)
- Ruch przeciwny pozostałych głosów na najbliższe składniki
- Bez zmiany układu

post scriptum
W tym miejscu warto dodać, że z łączenia w stosunku sekundy korzysta się zawsze, kiedy łączymy dowolną parę akordów, które nie posiadają dźwięków wspólnych. Czyli w tonacji C-dur, na wzór łączenia S-D, połączymy w ten sposób trójdźwięki budowane na stopniach: I-II, II-III, III-IV, V-VI, VI-VII oraz VII-I.

