bas cyfrowany (I)

Bas cyfrowany. Basso continuo. b.c. Bas generalny. Generałbas. Partimento… Specyficzny dla epoki baroku sposób określania treści harmonicznej, a zarazem sztuka improwizowania akompaniamentu na podstawie odpowiedniego ocyfrowania. Nie wiedzieć czemu, już nawet sama nazwa zniechęca, odstrasza i przywodzi na myśl same okropieństwa. Nawet w jednym ze współczesnych podręczników rozdział poświęcony temu zagadnieniu otrzymał żartobliwy tytuł ’Bas cyfrowany, czyli nie lubię matematyki…’. Połączenie harmonii …

’kwadrat’ modulacyjny

Natknąłem się na ilustrację, która może w znaczący sposób ułatwić naukę modulacji. To specjalnie ułożony diagram tonacji (akordów), ukazujący ich związki między sobą i wskazujący jednocześnie kluczowe punktu przebiegu modulacyjnego. Z racji specyficznego kształtu określiłem go jako „kwadrat modulacyjny„: Pochodzi z książki Harmonie-Lehre Petera Piela, wydanej pod koniec XIX wieku w  Düsseldorfie.

akordy symetryczne

Jedną z podstawowych reguł systemu dur-moll jest, że akordy buduje się tercjami. Dysponując dwoma rodzajami tercji: małą i wielką otrzymujemy cztery podstawowe tryby trójdźwięków: durowy, molowy, zwiększony i zmniejszony. Swą nazwą, dwa pierwsze nawiązują do dwóch skal: majorowej i minorowej i są strukturami konsonansowymi. Dwa pozostałe są dysonujące i nie mogą stanowić ośrodka (toniki) żadnej tonacji. Nimi właśnie będziemy się dziś zajmować.

akordy jednoimienne

Jeśli idzie o triadę harmoniczną, w każdej tonacji majorowej i minorowej możemy użyć odmiennych trybem akordów budowanych na IV i V stopniu. Ponieważ ich prymy to ten sam dźwięk, nazywamy je jednoimiennymi. I chociaż poznanie nowych środków umożliwia coraz ciekawszą harmonizację, początki mogą budzić wątpliwości: co z czym łączyć oraz kiedy z czego skorzystać. Chcę więc podać kilka sprawdzonych porad, jak się z nimi uporać.

harmonią na ratunek

Harmonizowanie uważam za czystą przyjemność. Jest to prywatna opinia i rozumiem, że nie każdy musi ją podzielać. I chociaż stoję na stanowisku, że da się czerpać satysfakcję z tworzenia opracowań, zdarzają się czasem takie melodie, które przysporzą problemów. Chcę przedstawić ciekawy przypadek takiej właśnie frapującej melodii oraz wskazać, jak można z nią postąpić, korzystając z umiarkowanego zasobu harmonicznych środków.